Beras Berkulat Bukan Sekadar Hapak: Kenali Toksin Kulat Sebelum Masak

Beras ialah makanan ruji di banyak rumah, termasuk di Kedah yang sering digelar Jelapang Padi Negara. Namun, beras yang nampak biasa di dapur boleh menyimpan bahaya tersembunyi jika disimpan terlalu lama, lembap atau mula berkulat. Menurut Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO), mycotoxins ialah toksin semula jadi yang dihasilkan oleh kulat tertentu dan boleh ditemui dalam makanan. Ia bukan isu kecil, kerana makanan kering seperti bijirin juga boleh tercemar apabila terdedah kepada keadaan panas dan lembap.

Apa yang perlu diberi perhatian ialah mycotoxins bukan sekadar masalah rupa atau bau. WHO menjelaskan bahawa kebanyakan mycotoxins stabil dari segi kimia dan boleh terus kekal walaupun makanan diproses. Maksudnya, beras yang sudah berkulat atau tercemar tidak semestinya menjadi selamat hanya kerana ia dibasuh atau dimasak. Sebab itu, tanda seperti bau hapak, warna berubah, ketulan akibat lembap, kehadiran serangga atau tompokan kulat perlu dianggap sebagai amaran, bukan sekadar gangguan kecil.

Dari sudut penyimpanan, langkah pencegahan jauh lebih penting daripada cuba menyelamatkan beras yang rosak. Simpan beras dan bijirin dalam bekas kedap udara, di tempat yang sejuk dan kering, jauh daripada dinding dan paip, serta jangan letakkan terus di atas lantai. Ruang simpanan yang panas, beruap atau lembap akan menggalakkan pertumbuhan kulat. Di rumah yang membeli beras dalam kuantiti banyak, kebiasaan menyimpan terlalu lama tanpa pemeriksaan juga boleh meningkatkan risiko.

Jika beras sudah berkulat, berbau hapak, nampak lembap atau dipenuhi serangga, jangan cuba menyelamatkannya dengan membasuh berkali-kali. Buang terus. Lebih baik kehilangan sedikit beras daripada menanggung risiko keracunan makanan atau pendedahan kepada toksin kulat. Amalan ini sangat penting di negeri pengeluar padi seperti Kedah, kerana beras bukan sahaja makanan utama, tetapi juga sebahagian daripada rutin harian keluarga.

Kesimpulannya, keselamatan beras bermula sebelum nasi dimasak. Periksa keadaan stok secara berkala, simpan dengan cara yang betul dan jangan abaikan tanda berkulat atau hapak. Bila beras dijaga elok, kita bukan sahaja memastikan rasa nasi kekal baik, tetapi juga melindungi kesihatan seisi rumah.

---

⚠️ Penafian: Artikel ini dihasilkan dengan bantuan kecerdasan buatan (AI). Segala usaha telah diambil untuk memastikan ketepatan maklumat. Jika terdapat sebarang kesilapan atau kemusykilan, sila hubungi kami untuk pembetulan.

Rujukan:

(WHO, 2023). Mycotoxins. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mycotoxins

(Kementerian Kesihatan Malaysia, 2026). Program Keselamatan dan Kualiti Makanan. https://hq.moh.gov.my/fsq/