Info Keselamatan Makanan: Kawalan Perosak Di Premis Makanan: Lindungi Hidangan Daripada Tikus dan Serangga

Kawalan perosak di premis makanan bukan sekadar usaha mencantikkan ruang atau mengelakkan pelanggan berasa jijik. Tikus, lipas dan serangga lain boleh membawa kotoran, mikroorganisma serta bahan cemar ke kawasan penyediaan makanan. Apabila perosak bergerak antara tong sampah, longkang, stor dan permukaan kerja, makanan yang kelihatan bersih juga boleh tercemar tanpa disedari.

Risiko ini lebih besar bagi makanan yang telah dimasak dan sedia dimakan kerana ia tidak melalui langkah pemanasan seterusnya sebelum dihidangkan. Tikus boleh menjadi pembawa penyakit seperti leptospirosis, hantavirus, hawar dan Salmonella. Selain itu, bakteria boleh berpindah melalui najis, air kencing, kaki atau badan serangga, lalu mencemari tangan, peralatan, pembungkusan dan makanan.

Pengguna, pengendali makanan dan pemilik premis semuanya terkesan apabila kawalan perosak diabaikan. Tanda seperti najis kecil, kesan gigitan pada bungkusan, bau yang luar biasa, serangga mati atau lubang pada dinding perlu dianggap sebagai amaran, bukannya perkara biasa. Premis yang membiarkan makanan terdedah atau menyimpan bahan mentah berhampiran kawasan sampah turut meningkatkan peluang pencemaran silang.

Pencegahan bermula dengan menyimpan makanan dalam bekas bertutup rapat, meninggikan stok daripada lantai serta mengasingkannya daripada racun dan bahan kimia. Tong sampah hendaklah bertutup dan dikosongkan dengan kerap. Pemilik premis juga perlu menutup rekahan, memasang jaring atau perangkap yang sesuai, menjaga saliran dan memastikan kawasan penyediaan sentiasa bersih. Jika kawalan kimia diperlukan, ia mesti dilakukan secara terkawal supaya racun tidak mencemari makanan dan permukaan kerja.

Kawalan perosak yang berkesan memerlukan pemeriksaan berkala, rekod tindakan pembetulan dan disiplin semua pekerja. Jangan menunggu sehingga pelanggan menemui lipas atau tanda tikus sebelum bertindak. Premis yang bersih, makanan yang terlindung dan kawalan perosak yang konsisten membantu memutuskan rantaian pencemaran serta melindungi makanan daripada punca bahaya yang tidak dapat dikenal pasti melalui rupa atau bau semata-mata.

⚠️ Penafian: Artikel ini dihasilkan dengan bantuan kecerdasan buatan (AI). Segala usaha telah diambil untuk memastikan ketepatan maklumat. Jika terdapat sebarang kesilapan atau kemusykilan, sila hubungi kami untuk pembetulan.

Rujukan:

Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan. (2026). Program Keselamatan dan Kualiti Makanan. Kementerian Kesihatan Malaysia. https://hq.moh.gov.my/fsq/

World Health Organization. (2006). Five keys to safer food manual. https://www.who.int/publications/i/item/9789241594639